Język średniopolski
Język średniopolski funkcjonował od XVI do XVIII wieku. Zastąpił staropolski i stał się podstawą nowopolskiego oraz współczesnego. W średniopolskim występowało wiele słów, a także struktur gramatycznych dziś już nieznanych przeciętnemu użytkownikowi języka polskiego. Zaczął się on wykształcać dzięki pisarzom, którzy pisali rodzimym językiem, którego ojcem stał się Jan Kochanowski. Ówczesny alfabet znacznie różnił się od współczesnego, a powstał dzięki reformie ortografii dokonanej przez poetę z Czarnolasu. Liczył sobie 48 liter, w skład których wliczały się jako osobne spółgłoski zmiękczone, a także niewystępujące już dziś poza regionami samogłoski pochylone. Nie używano wówczas w piśmie dwuznaków, a na ich oznaczenie Kochanowski wprowadził litery zakończone charakterystycznymi ogonkami. Miało to na celu ujednolicenie kształtującego się języka polskiego, którego głoski nie posiadały jednolitej graficznej normy, a w zależności od osoby i wydawcy były inaczej zapisywane. W języku średniopolskim zostały zapoczątkowane zmiany, które miały wpływ na późniejszy rozwój polszczyzny. Zaczęły znikać samogłoski pochylone, zmieniała się wymowa samogłosek pochylonych, z kolei samogłoski wargowe uległy stwardnieniu. Powoli zaczynał zanikać iloczas, co pomogło zróżnicować odmianę żeńską w bierniku. Z ważnych zmian warto jeszcze zaznaczyć powstanie rodzaju męskoosobowego. Język średniopolski często traktuje się jako fazę przejściową, jednak był on niezwykle ważny dla rozwoju polszczyzny. Na jego kształt wpłynęli ówcześni twórcy. Powoli też poza tradycyjną konkurencją Wielkopolska-Małopolska dają o sobie znać wpływy z Mazowsza.